Nghiên cứu - Trao đổi

Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực

Thứ ba, 29/9/2026 | 16:33 GMT+7
Thành phố Hà Nội phấn đấu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trên nền tảng thể chế vượt trội, hạ tầng đồng bộ và nhân lực chất lượng cao.

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 370/KH-UBND ngày 28/9/2026 tổng thể về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo Kế hoạch, thành phố Hà Nội phấn đấu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trên nền tảng thể chế vượt trội, hạ tầng đồng bộ và nhân lực chất lượng cao. Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo mở, hội nhập; hình thành chuỗi năng lực "nghiên cứu - làm chủ - chuyển giao - thương mại hóa" công nghệ chiến lược và đội ngũ doanh nghiệp công nghệ vươn tầm toàn cầu, góp phần kiến tạo năng lực tự chủ công nghệ quốc gia và dẫn dắt Vùng Thủ đô.

Về các chỉ tiêu kinh tế, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế dự kiến đạt trên 57%. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trên tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt tối thiểu 50%. Tổng đầu tư xã hội cho R&D đạt tối thiểu 2% GRDP, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước chiếm trên 60%. Riêng năm 2026, thành phố thực hiện bố trí 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương cho lĩnh vực này theo Nghị quyết của HĐND thành phố, các năm tiếp theo tiếp tục ưu tiên nguồn lực.

Ảnh minh họa

Về nguồn nhân lực và tổ chức khoa học và công nghệ, Hà Nội phấn đấu đạt tỉ lệ 14 người nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (quy đổi toàn thời gian) trên một vạn dân. Tỉ lệ lực lượng lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chiến lược sẽ được nâng lên tối thiểu 25%. Đồng thời, thành phố mục tiêu thu hút trên 200 chuyên gia, nhà khoa học là trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu tham gia hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ cho Thủ đô. 

Hà Nội cũng đặt mục tiêu phát triển từ 8 đến 10 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới, đồng thời phát triển từ 3 đến 5 tổ chức R&D công lập thuộc thành phố, thành các tổ chức xuất sắc.

Năng lực sáng tạo academic và sở hữu trí tuệ cũng ghi nhận các con số định hướng ấn tượng: số lượng công bố khoa học quốc tế tăng bình quân 10%/năm, còn số lượng đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ sáng chế tăng bình quân 16 - 18%/năm. Tỉ lệ sáng chế được khai thác thương mại hóa dự kiến đạt từ 8% đến 10% tổng số văn bằng bảo hộ được cấp.

Trong phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp, Hà Nội quyết tâm đứng đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) và đưa chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. 

Thành phố đặt mục tiêu hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo và hướng tới xuất hiện từ 1 đến 2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đạt định giá từ 1 tỷ USD trở lên (kỳ lân công nghệ). Tỉ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo phấn đấu đạt trên 50%, hình thành từ 3 đến 5 doanh nghiệp công nghệ quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược và thực hiện tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho 100% doanh nghiệp khoa học, công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội ưu tiên phát triển các công nghệ lõi bao gồm: công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, IoT, chuỗi khối, 5G/6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, sinh học - y sinh và công nghệ đường sắt đô thị. Thành phố phấn đấu thuộc nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về nghiên cứu, phát triển AI. Tỉ lệ kết quả nghiên cứu từ các viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa phấn đấu đạt tối thiểu 30%, đồng thời bảo đảm 100% sản phẩm công nghệ chiến lược được định hướng rõ việc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.

Nhằm tạo nền tảng hạ tầng đồng bộ, UBND thành phố Hà Nội định hướng tạo đột phá trong hợp tác đầu tư hình thành các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm. Thành phố sẽ phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu AI và trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng và huấn luyện mô hình AI.

Về hạ tầng không gian, Hà Nội tiếp tục vận hành và khai thác tối đa tiềm lực của Khu công nghệ cao Hòa Lạc với vai trò trung tâm thử nghiệm cơ chế, chính sách hoa học, công nghệ. Đẩy nhanh tiến độ Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội, đưa vào hoạt động Khu công viên công nghệ phần mềm Hà Nội và xây dựng một số công viên chuyên đề công nghệ số. Hạ tầng các khu công nghiệp trọng điểm như Sóc Sơn, Đông Anh, Phù Đổng, Phú Hà cũng sẽ được hoàn thiện để thu hút đầu tư, kết hợp khuyến khích các cụm liên kết AI và mô hình "không gian sáng tạo cộng đồng" tại cơ sở.

Một điểm nhấn quan trọng trong Kế hoạch là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện theo mô hình "5 nhà" (Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp - nhà đầu tư - nhà băng) trong việc phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược. Mô hình này cũng hỗ trợ đưa các sản phẩm đặc trưng vùng đồng bào dân tộc thiểu số (OCOP) lên các sàn thương mại điện tử nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và tạo sinh kế bền vững. 

Thành phố cũng xúc tiến, thu hút các tập đoàn công nghệ đa quốc gia (FDI) lập trung tâm R&D tại Hà Nội, mở rộng hợp tác chiến lược trong các lĩnh vực AI, lượng tử, bán dẫn, sinh học và hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài.

Bên cạnh phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được tập trung ứng dụng vào quản trị đô thị hiện đại, giải pháp phát triển "công nghiệp văn hóa" và bảo tồn giá trị văn hiến nghìn năm. Các sáng kiến đổi mới sáng tạo sẽ được nhân rộng nhằm giải quyết trực tiếp các thách thức xã hội như già hóa dân số, y tế cộng đồng, giáo dục, giảm nghèo bền vững và bảo vệ môi trường.

Đồng thời, thành phố chủ động đào tạo nhân lực công nghệ cao, thu hút tài năng đặc biệt, kiến trúc sư trưởng, tổng công trình sư và đẩy mạnh truyền thông nền tảng số, phổ biến bộ học liệu số thủ tục hành chính "dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm" dành cho vùng dân tộc thiểu số và các tổ chức tôn giáo.

Đình Tú