Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 có chủ đề “Resilience Starts at Home” – “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”, nhấn mạnh vai trò của mỗi gia đình trong chủ động nhận diện rủi ro, chuẩn bị ứng phó và tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai.
Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, thiên tai có thể xảy ra ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào nhưng thiệt hại do thiên tai gây ra không phải là điều chúng ta buộc phải chấp nhận. Để xây dựng một xã hội có khả năng chống chịu tốt hơn, bên cạnh đầu tư công trình, cần chú trọng nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng cho người dân, bắt đầu từ mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác phòng, chống thiên tai, Thứ trưởng khẳng định: Phòng ngừa phải đi trước một bước, thậm chí đi trước nhiều bước. Theo đó, cần chủ động nhận diện rủi ro, dự báo, cảnh báo sớm và hành động trước khi thiên tai xảy ra, thay vì chỉ tập trung ứng phó và khắc phục hậu quả.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại buổi lễ
Từ bài học thực tiễn, Thứ trưởng đánh giá cao sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, lực lượng vũ trang, người dân và các đối tác quốc tế. Đồng thời khẳng định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục chuyển từ tư duy “ứng phó với thiên tai” sang “quản trị rủi ro thiên tai”, lấy phòng ngừa chủ động, cảnh báo sớm, khoa học công nghệ, dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng làm nền tảng.
Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh vai trò của ngành giáo dục, đội ngũ giáo viên và thế hệ trẻ trong việc lan tỏa kiến thức, hình thành kỹ năng và thay đổi hành vi ứng phó với thiên tai. “Mỗi bài học về thiên tai hôm nay có thể trở thành một kỹ năng cứu người ngày mai”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.
Chia sẻ tại buổi lễ, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam nhấn mạnh trẻ em ngày càng phải đối mặt với nhiều rủi ro do bão, lũ lụt, hạn hán, nắng nóng và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Khi thiên tai xảy ra, không chỉ sức khỏe, sự an toàn mà cả việc học tập và tương lai của trẻ em đều có thể bị ảnh hưởng.
Theo đại diện UNICEF, những nguy cơ này có thể được giảm thiểu thông qua đầu tư phù hợp cho công tác chuẩn bị, hành động sớm và giáo dục. Đánh giá cao sáng kiến xây dựng và triển khai các bài giảng về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu do UNICEF phối hợp với Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tổ chức, bà Silvia Danailov nhấn mạnh thông điệp “Khả năng chống chịu phải được bắt đầu ngay từ trong lớp học”.
Theo bà, những sáng kiến của giáo viên và học sinh không chỉ mang ý nghĩa của một cuộc thi mà còn là sự đầu tư cho tương lai, hướng tới mục tiêu mọi trẻ em được trang bị kiến thức, trường học an toàn hơn và cộng đồng có khả năng chống chịu tốt hơn trước thiên tai và biến đổi khí hậu.
Trong khuôn khổ buổi lễ, đại diện lãnh đạo Cục Cứu hộ - Cứu nạn (Bộ Quốc phòng), Văn phòng Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, đại diện Văn phòng nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
Phát biểu tại buổi lễ, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam, các cơ quan Liên Hợp Quốc và các đối tác trong công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
Từ kinh nghiệm phối hợp ứng phó với bão Yagi và các đợt lũ lụt nghiêm trọng thời gian qua, bà Pauline Tamesis nhấn mạnh vai trò của cơ chế phối hợp, huy động các nhóm đánh giá chung và kết nối nguồn lực hỗ trợ quốc tế với hoạt động ứng phó do Chính phủ Việt Nam chủ trì.
Trước những rủi ro thiên tai ngày càng phức tạp trong bối cảnh biến đổi khí hậu, bà Pauline Tamesis nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy theo ba hướng: từ ứng phó với thiên tai sang chủ động dự báo và quản lý rủi ro trước khi thiên tai xảy ra; từ quản lý tổn thất, thiệt hại sang chủ động phòng ngừa và từ việc coi khả năng chống chịu là nội dung hỗ trợ nhân đạo sau thiên tai sang xác định đây là khoản đầu tư cốt lõi cho tương lai phát triển bền vững.
Trên cơ sở đó, đại diện Liên Hợp Quốc đề xuất 4 ưu tiên trọng tâm nhằm tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai trong thời gian tới là: biến cảnh báo sớm thành hành động sớm; mở rộng hành động sớm dựa trên dự báo; lồng ghép khả năng chống chịu vào phát triển; lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm.
Lễ hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về quản lý thiên tai năm 2026 tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, ngành giáo dục, các tổ chức quốc tế và cộng đồng trong nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro thiên tai.
Thông điệp “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn” không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà còn hướng tới những hành động cụ thể tại mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng, góp phần xây dựng một Việt Nam an toàn, chủ động và phát triển bền vững trước thiên tai.