Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn được Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) phát động trên quy mô toàn cầu từ năm 1993, diễn ra vào tuần thứ ba của tháng 9 hàng năm, thu hút sự tham gia của gần 200 quốc gia và hàng triệu người trên thế giới. Việt Nam bắt đầu hưởng ứng chiến dịch từ năm 1994.
Sau hơn 30 năm, các hoạt động hưởng ứng đã góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo vệ môi trường tại nhiều địa phương trên cả nước.
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm nay tập trung vào thách thức lãng phí thực phẩm và quản lý chất thải thực phẩm – một trong những nguồn phát thải lớn nhất tại các đô thị hiện nay.
Tại Việt Nam, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ chiếm từ 50 – 70% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, đây sẽ tiếp tục là gánh nặng lớn đối với hạ tầng và đe dọa trực tiếp đến môi trường sống đô thị.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động Chiến dịch cộng đồng “21 ngày phân loại” trong khuôn khổ Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026
Theo Thứ trưởng Lê Trọng Yên, thông điệp "Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch" đặt ra yêu cầu khởi đầu một chuỗi tuần hoàn tài nguyên, từ việc tiết kiệm trên bàn ăn, phân loại tại căn bếp đến quản lý chất thải hiệu quả. Để chiến dịch đi vào thực chất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp chuyển mạnh từ tư duy "xử lý chất thải" sang "quản lý tài nguyên từ chất thải", thúc đẩy giảm phát sinh tại nguồn, tái chế và thu hồi giá trị. Đồng thời, đưa bảo vệ môi trường trở thành văn hóa, nếp sống văn minh đô thị được duy trì thường xuyên trong mỗi gia đình, trường học và cộng đồng.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam đánh giá cao thông điệp của chiến dịch và khẳng định việc giảm lãng phí thực phẩm có ý nghĩa thiết yếu đối với bảo vệ hành tinh và xây dựng hệ thống nông nghiệp – thực phẩm bền vững. Hiện nay, mỗi ngày có hơn 1 tỷ suất ăn bị lãng phí trên thế giới, làm gia tăng biến đổi khí hậu và gây áp lực nặng nề lên hệ thống xử lý rác thải. Liên Hợp Quốc cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong việc hoàn thiện chính sách, thúc đẩy tiêu dùng có trách nhiệm và phát triển các đô thị xanh.
Điểm nhấn nổi bật tại Lễ phát động năm nay là việc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) chính thức kích hoạt mạng lưới 100 điểm phân loại - thu hồi chất thải tái chế (HUB), tích hợp bản đồ số và phát động Chiến dịch cộng đồng "21 ngày phân loại" trên địa bàn Thủ đô.
Mạng lưới 100 điểm HUB đóng vai trò là hạ tầng thu hồi tài nguyên đặt gần khu dân cư. Tại đây, các loại chất thải tái chế như giấy, nhựa, kim loại được tiếp nhận, phân loại và ghi nhận trước khi chuyển giao cho các đơn vị tái chế chuyên nghiệp; tích hợp bản đồ số giúp người dân dễ dàng tra cứu điểm tiếp nhận gần nhất, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi minh bạch dòng vật liệu. Bên cạnh đó, chương trình "21 ngày phân loại" hướng tới việc duy trì hành động phân loại chất thải liên tục trong cộng đồng, từng bước đưa việc phân loại rác tại nguồn trở thành thói quen hàng ngày của người dân Thủ đô.