Chương trình bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được triển khai trên phạm vi toàn quốc, áp dụng đối với các vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài - sinh cảnh, khu bảo vệ cảnh quan và các di sản thiên nhiên được quốc tế công nhận như khu Ramsar, khu dự trữ sinh quyển thế giới, công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy chế quản lý và bảo vệ môi trường tại các di sản thiên nhiên; đẩy mạnh đánh giá hiệu quả quản lý; duy trì hệ thống quan trắc đa dạng sinh học và môi trường; từng bước cải thiện chất lượng môi trường đất, nước, đồng thời kịp thời phục hồi các khu vực bị ô nhiễm, suy thoái.
Chương trình yêu cầu tăng cường đánh giá hiệu quả quản lý di sản thiên nhiên, tổ chức quan trắc đa dạng sinh học và môi trường, đặc biệt tại các vườn quốc gia. Đối với những khu vực bị ô nhiễm hoặc suy thoái, các cơ quan chức năng phải triển khai giải pháp cải tạo và phục hồi.
Kiểm soát các hoạt động có nguy cơ tác động đến môi trường di sản, bao gồm sản xuất, kinh doanh, phát triển hạ tầng, dự án đầu tư và chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xây dựng phương án ứng phó với các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Tăng cường bảo vệ môi trường tại các di sản thiên nhiên
Trong lĩnh vực bảo tồn, chương trình đặt ra nhiệm vụ phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ sinh cảnh và bảo tồn các loài nguy cấp, quý hiếm. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia đầu tư, quản lý, phát triển bền vững các khu bảo tồn đa dạng sinh học.
Quyết định cũng đề cập đến việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quan trắc, giám sát môi trường. Hoạt động hợp tác quốc tế được mở rộng thông qua các mạng lưới bảo tồn và chương trình liên kết với các tổ chức quốc tế.
Bên cạnh đó, chương trình cũng chú trọng nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý, đẩy mạnh tuyên truyền, huy động sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học làm đầu mối triển khai; các đơn vị thuộc Bộ, các Bộ, ngành liên quan và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phối hợp thực hiện.
Các nhiệm vụ tập trung vào tuyên truyền nâng cao nhận thức, đánh giá hiệu quả quản lý di sản và điều tra mức độ suy thoái hệ sinh thái tại những khu được quốc tế công nhận. Cùng với đó, rà soát các dự án có nguy cơ gây tác động xấu đến môi trường và đầu tư hệ thống quan trắc đa dạng sinh học, môi trường. Những nhiệm vụ này chủ yếu sử dụng nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường và vốn đầu tư công, triển khai theo từng giai đoạn từ nay đến năm 2030.
Chương trình được kỳ vọng góp phần bảo tồn hiệu quả các hệ sinh thái tự nhiên, nâng cao chất lượng môi trường và giá trị bền vững của hệ thống di sản thiên nhiên Việt Nam trong giai đoạn tới.