Ngày 22/10, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ đã phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương xây dựng dự thảo Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 theo quy định của Luật Phòng, chống thiên tai. Dự thảo tập trung giải quyết những nhiệm vụ tổng thể, có phạm vi ảnh hưởng rộng, liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; ưu tiên các dự án quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp hoặc vượt quá khả năng nguồn lực của địa phương.
Kế hoạch xác định 8 nhóm nội dung, biện pháp tổng thể, gồm hoàn thiện thể chế, chính sách; nâng cao nhận thức, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; nâng cao năng lực lực lượng phòng, chống thiên tai; hiện đại hóa dự báo, cảnh báo; điều tra cơ bản, rà soát quy hoạch và phương án ứng phó; phát triển khoa học, công nghệ; tăng cường hợp tác quốc tế và đầu tư nâng cấp công trình phòng, chống thiên tai.
Đối với các loại hình thiên tai chủ yếu, dự thảo tập trung vào phòng, chống bão mạnh, siêu bão; quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông; phòng, chống lũ quét, sạt lở đất, sạt lở bờ sông, bờ biển; hạn hán và xâm nhập mặn.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với các Bộ, cơ quan về Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. (Ảnh: chinhphu.vn)
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã khẩn trương xây dựng dự thảo Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời tiếp thu ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương và chuyên gia.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, với đặc điểm địa lý và điều kiện tự nhiên, Việt Nam gần như phải đối mặt với tất cả các loại hình thiên tai trên thế giới. Trong khi đó, biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến cực đoan, khốc liệt, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Vì vậy, việc hoàn thiện và triển khai Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 là nhiệm vụ hết sức quan trọng, đòi hỏi phải nhận diện đầy đủ những tồn tại, thách thức, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và đề ra giải pháp thực chất, khả thi.
Về định hướng hoàn thiện Kế hoạch, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung giải quyết 6 nhóm vấn đề trọng tâm. Thứ nhất, phải nhận diện rõ những tồn tại, thách thức và trách nhiệm trong công tác phòng, chống thiên tai; chỉ ra đầy đủ, cụ thể những bất cập cần khắc phục, nhất là trách nhiệm của chính quyền địa phương, đặc biệt ở cấp cơ sở.
Thứ hai, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dự báo, cảnh báo thiên tai. Đối với hệ thống quan trắc, dự báo chưa đáp ứng yêu cầu, cần có phương án đầu tư, nâng cấp, bảo đảm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời để người dân chủ động ứng phó. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, không chỉ dừng lại ở mức dự báo chung chung nữa, mà phải thông báo cụ thể, chính xác để người dân nắm bắt được.
Thứ ba, khắc phục những bất cập, mâu thuẫn trong công tác quy hoạch. Việc lập và tổ chức thực hiện quy hoạch, nhất là quy hoạch hạ tầng giao thông, xây dựng, phải gắn chặt với yêu cầu thoát lũ và phòng, chống thiên tai, không để các dự án phát triển làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Thứ tư, đổi mới phương thức triển khai công tác phòng, chống thiên tai; rà soát cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực. Trong đó, phải phân định rõ lực lượng chuyên trách, bán chuyên trách và lực lượng tại chỗ; xây dựng lực lượng nòng cốt đủ năng lực xung kích, đồng thời bố trí lực lượng dự bị, dân quân sẵn sàng hỗ trợ khi xảy ra thiên tai.
Thứ năm, bảo đảm tính lưỡng dụng của hệ thống hạ tầng phòng, chống thiên tai. Các công trình hồ chứa, đê điều, khu neo đậu tránh trú bão vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vừa phải sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu ứng dụng công nghệ hiện đại, trong đó có thiết bị bay không người lái (UAV), phục vụ tìm kiếm cứu nạn, tiếp tế lương thực cho những vùng bị chia cắt, cô lập mà trực thăng khó tiếp cận.
Thứ sáu, đổi mới công tác thông tin, truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng. Thông tin cảnh báo thiên tai phải ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, giúp người dân nhận biết rõ mức độ nguy hiểm để chủ động bảo vệ người và tài sản, kê cao đồ đạc, thu dọn tài sản và sơ tán khi cần thiết.
Trên cơ sở các nhóm vấn đề trọng tâm, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện Kế hoạch theo hướng tập trung giải quyết những vấn đề tổng thể, mang tầm chiến lược quốc gia, có tính liên ngành, liên vùng, liên tỉnh; đồng thời phân định rõ nhiệm vụ của Trung ương và chính quyền địa phương.
Việc nhận diện nguy cơ thiên tai phải gắn với đặc thù từng vùng, từng địa bàn, tránh liệt kê chung chung các loại hình thiên tai. Trong đó, miền Trung tập trung vào bão mạnh, mưa lớn, ngập lụt sâu; miền núi phía Bắc chú trọng lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá; miền Nam và đồng bằng sông Cửu Long tập trung vào hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển và sụt lún.
Phó Thủ tướng yêu cầu quy định rõ trách nhiệm lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào tất cả các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự án đầu tư công trình của từng địa phương. Đồng thời, xây dựng các kịch bản ứng phó rõ ràng, ngắn gọn, thực chất đối với từng loại hình thiên tai chủ yếu, bám sát ba giai đoạn: phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả.
Về hoàn thiện thể chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp thu ý kiến của Bộ Tư pháp, rà soát, lựa chọn kỹ danh mục văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung. Chỉ đưa vào Kế hoạch những dự án luật, nghị định thực sự liên quan đến công tác phòng, chống thiên tai, bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời xác định rõ những chính sách trọng tâm cần tháo gỡ.
Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công Thương rà soát tổng thể hiện trạng các hồ chứa thủy lợi, thủy điện; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và quy trình vận hành liên hồ chứa, vừa bảo đảm mục tiêu phát điện, tích nước phục vụ tưới tiêu vừa đáp ứng yêu cầu cắt giảm lũ, bảo đảm an toàn cho vùng hạ du. Các địa phương phải xây dựng kịch bản xả lũ chi tiết đến tận thôn, xóm, bảo đảm người dân được cảnh báo và sơ tán kịp thời.
Trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó với các đợt mưa bão, áp thấp nhiệt đới trong những tháng cuối năm; chủ động phòng ngừa, giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về tính mạng và tài sản của nhân dân.