Bộ Tài chính đã có văn bản lấy ý kiến các cơ quan liên quan về dự thảo Nghị quyết kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường (BVMT), thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay.
Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng chính sách được đặt trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Mặc dù giá dầu thế giới đã giảm so với giai đoạn đỉnh điểm của xung đột tại Trung Đông song vẫn cao hơn khoảng 20% so với thời điểm trước khi xảy ra chiến sự. Trong khi đó, giá bán lẻ xăng dầu trong nước tuy đã hạ nhiệt nhưng vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với trước thời điểm xảy ra xung đột.
Ảnh minh họa
Trên cơ sở đánh giá diễn biến thị trường xăng dầu, tình hình lạm phát và yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính đã xây dựng 4 phương án chính sách thuế.
Trong đó, phương án 1, tiếp tục duy trì toàn bộ chính sách giảm thuế hiện hành, gồm thuế nhập khẩu MFN 0%, thuế BVMT 0 đồng, không tính thuế GTGT và thuế TTĐB 0% đối với xăng.
Phương án 2 duy trì thuế nhập khẩu MFN ở mức 0%, thuế BVMT bằng 0 đồng, không tính thuế GTGT nhưng khôi phục thuế TTĐB đối với xăng theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 (xăng khoáng là 10%, xăng E5 là 8%, xăng E10 là 7%).
Phương án 3, kéo dài việc giảm thuế nhập khẩu MFN xuống 0%, giảm mức thu thuế BVMT xuống bằng mức sàn khung thuế suất, tương đương mức giảm khoảng 50%, không tính thuế GTGT nhưng khôi phục áp dụng thuế TTĐB.
Phương án 4, kéo dài việc giảm thuế nhập khẩu MFN xuống 0%, không tính thuế GTGT, áp dụng thuế TTĐB ở mức 5% và khôi phục mức thu thuế BVMT.
Cả 4 phương án đều được đề xuất áp dụng đến hết ngày 30/9/2026. Tuy nhiên, sau khi phân tích tác động của từng kịch bản, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ lựa chọn phương án 2. Theo Bộ Tài chính, đây là phương án có tính trung hòa giữa mục tiêu giảm giá xăng dầu và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước so với các phương án còn lại. Đồng thời, phương án này vẫn đạt mục tiêu hỗ trợ sản xuất kinh doanh do thuế TTĐB không áp dụng đối với dầu diesel - loại nhiên liệu đầu vào quan trọng của nhiều ngành sản xuất, vận tải và logistics.
Bên cạnh đó, việc tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu MFN ở mức 0% nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung từ nhiều thị trường ngoài ASEAN, giảm rủi ro phụ thuộc vào một số nguồn nhập khẩu truyền thống, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.
Đối với thuế TTĐB, việc thực hiện theo quy định của Luật thuế TTĐB sau ngày 30/6/2026 được đánh giá là phù hợp bởi sắc thuế này chỉ áp dụng đối với xăng, không áp dụng đối với dầu diesel và các nguyên liệu sản xuất xăng dầu khác. Vì vậy, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, kinh doanh của các ngành sử dụng chủ yếu dầu diesel được hạn chế đáng kể.
Trong khi đó, việc tiếp tục kéo dài chính sách không tính thuế GTGT và áp dụng thuế BVMT ở mức 0 đồng đến hết ngày 30/9/2026 góp phần giảm chi phí vận tải, logistics, chi phí sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tâm lý người tiêu dùng và duy trì dư địa điều hành trong trường hợp giá dầu thế giới biến động tăng trở lại.
Để bảo đảm chính sách được thực hiện liên tục ngay sau khi các chính sách hiện hành hết hiệu lực vào ngày 30/6/2026, dự thảo Nghị quyết quy định thời gian áp dụng từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/9/2026. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ có đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định việc điều chỉnh thời gian thực hiện phù hợp với tình hình thực tế.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu, thuế BVMT, thuế VAT đối với mặt hàng xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu giúp tránh cú sốc tăng giá đột ngột gây tâm lý tiêu cực cho thị trường và người dân.