Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, tháng 4 là thời điểm nắng nóng gay gắt nhất trong năm tại nhiều vùng. Nhiệt độ ban ngày phổ biến 36 - 40°C, một số nơi ở Bắc Trung Bộ có thể vượt 41°C khi gió Lào hoạt động mạnh. Độ ẩm không khí giảm thấp, có thời điểm xuống dưới 30%, tạo điều kiện đặc biệt thuận lợi để cháy rừng bùng phát và lan nhanh.
Một số vùng đang đối mặt nguy cơ cháy rừng lớn, trong đó Bắc Trung Bộ là khu vực chịu tác động mạnh nhất của gió Lào. Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị thường xuyên ghi nhận cháy rừng quy mô lớn trong giai đoạn này, đặc biệt tại rừng thông, rừng keo và những khu vực có thảm cỏ khô dễ bắt lửa.
Tại Tây Nguyên, thời điểm cuối mùa khô khiến lớp thực bì dày, khô kiệt sau nhiều tháng không mưa, làm tăng nguy cơ cháy tại Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng, nhất là các khu rừng thông và rừng khộp.
Triển khai thực hiện các biện pháp phòng chống cháy rừng trong thời điểm nắng nóng gay gắt vào tháng 4. (Ảnh minh họa)
Khu vực Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long cũng đang trong mức cảnh báo cao. Rừng tràm U Minh Thượng, U Minh Hạ và nhiều khu rừng đặc dụng ở An Giang, Cà Mau có thể xảy ra cháy âm ỉ kéo dài do lớp than bùn khô dưới tán rừng rất khó dập tắt.
Ở trung du và miền núi phía Bắc, thời tiết hanh khô cùng hoạt động đốt nương rẫy đầu vụ tiếp tục là nguyên nhân phổ biến gây cháy lan vào rừng tại Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai.
Các lực lượng chức năng nhận định, nguyên nhân chính gây cháy rừng trong mùa khô gồm: đốt nương rẫy và đốt thực bì khi có gió mạnh; sơ suất trong sử dụng lửa như vứt tàn thuốc, đốt vàng mã, nấu nướng gần rừng; tác động của nắng nóng kéo dài và gió Lào làm độ ẩm xuống thấp, dễ tạo tia lửa trong tự nhiên.
Để hạn chế nguy cơ cháy rừng, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm khuyến cáo người dân và du khách tuyệt đối không đốt lửa, hút thuốc trong hoặc gần rừng; không đốt nương rẫy khi chưa được phép; khi phát hiện cháy phải gọi ngay cho lực lượng kiểm lâm, cảnh sát phòng cháy, chữa cháy; không tự ý vào rừng khi dự báo cháy rừng ở cấp IV – V.
Đối với chủ rừng và đơn vị quản lý, yêu cầu tăng cường tuần tra tại các điểm trọng yếu, đặc biệt những ngày dự báo cháy rừng ở cấp IV – V; phát dọn đường băng cản lửa, thực bì khô xung quanh khu dân cư gần rừng. Đồng thời, kiểm tra và dự trữ đầy đủ phương tiện, dụng cụ chữa cháy, sẵn sàng ứng phó. Phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm, công an và quân đội địa phương khi có tình huống khẩn cấp.