Nghị định số 412/2026/NĐ-CP gồm 4 chương, 87 điều quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính; hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; việc thi hành các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Chính phủ ban hành quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường quy định tại Nghị định này bao gồm:
Các hành vi vi phạm quy định về đăng ký môi trường, đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường;
Các hành vi gây ô nhiễm môi trường;
Các hành vi vi phạm quy định về quản lý chất thải; tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu;
Các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu chức năng sản xuất công nghiệp của khu kinh tế;
Các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên liệu, phế liệu; nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng; hoạt động lễ hội, du lịch và khai thác khoáng sản;
Các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong quản lý chất ô nhiễm khó phân hủy và nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, sản phẩm, hàng hóa, thiết bị có chứa chất ô nhiễm khó phân hủy;
Các hành vi vi phạm quy định về quan trắc môi trường, giám sát môi trường; quản lý thông tin, dữ liệu môi trường; cung cấp, công khai thông tin về môi trường; báo cáo công tác bảo vệ môi trường;
Các hành vi vi phạm quy định về thực hiện phòng, chống, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, sự cố chất thải; giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ô-dôn; hoạt động giao dịch và hoạt động cung cấp dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước;
Các hành vi vi phạm quy định về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học bao gồm: các quy định về bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên, chi trả dịch vụ hệ sinh thái tự nhiên, bảo tồn và phát triển bền vững các loài sinh vật, bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên di truyền;
Các hành vi cản trở trong hoạt động quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính và các hành vi vi phạm quy định khác về bảo vệ môi trường.
Trong đó, Nghị định quy định mức xử phạt đối với dự án đầu tư, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thực hiện đăng ký theo quy định. Với trường hợp thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp xã, mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng; thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp tỉnh, mức phạt từ 50 - 70 triệu đồng.
Đối với dự án, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thu gom, quản lý, xử lý nước thải, bụi, khí thải hoặc không kiểm soát tiếng ồn, độ rung, ánh sáng, bức xạ nhiệt theo quy định, mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp xã và từ 30 - 40 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp tỉnh.
Với dự án, cơ sở thuộc diện phải có giấy phép môi trường, mức phạt được quy định cao hơn. Trường hợp thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan tương đương, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 200 - 400 triệu đồng.
Đối với dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc các trường hợp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có tiêu chí tương đương thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 400 - 600 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất từ 800 triệu đồng đến một tỷ đồng áp dụng đối với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường khi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; xây lắp thiết bị, đường ống hoặc các đường thải để xả chất thải không qua xử lý hoặc xả chất thải sau xử lý không đạt quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường.
Đối với hành vi không vận hành, không vận hành thường xuyên hoặc vận hành không đúng quy trình công trình bảo vệ môi trường, mức phạt từ 400 - 600 triệu đồng với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 600 - 800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Nghị định cũng quy định mức phạt từ 50 - 100 triệu đồng đối với hành vi không có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung tại nhóm dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép môi trường cấp tỉnh; mức phạt từ 100 - 150 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trường hợp không rà soát công trình, thiết bị xử lý chất thải để xác định nguyên nhân gây ô nhiễm hoặc không cải tạo, nâng cấp công trình xử lý chất thải theo quy định, mức phạt tương ứng từ 30 - 50 triệu đồng và 40 - 50 triệu đồng, tùy thẩm quyền cấp phép. Các hành vi không khắc phục ô nhiễm do hoạt động của mình gây ra cũng thuộc nhóm vi phạm bị xử phạt.
Đối với hành vi không có giấy phép môi trường, nếu đã bị xử phạt mà tái phạm, mức phạt tăng lên từ 600 - 800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 800 triệu đồng đến một tỷ đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải hoặc hoạt động xả thải không có giấy phép môi trường từ một đến ba tháng. Hành vi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường có thể bị đình chỉ hoạt động gây ô nhiễm từ hai đến bốn tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 4 - 6 tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Nghị định 412/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 14/11/2026, đồng thời bãi bỏ Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.