Nghiên cứu chỉ ra rằng với sản lượng 25,9 TWh điện mặt trời, Việt Nam có thể tiết kiệm khoảng 594 triệu USD (tương đương 15,6 nghìn tỷ đồng) chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch nếu giá than và khí đốt duy trì ở mức hiện tại trong một năm. Khoản tiết kiệm này tương đương với chi phí y tế hàng năm cho khoảng 2,2 triệu người dân. Phần lớn số tiền tiết kiệm được đến từ việc giảm nhập khẩu than (545,4 triệu USD, tương đương 14,3 nghìn tỷ đồng) và 49,3 triệu USD còn lại (1,3 nghìn tỷ đồng) đến từ việc giảm nhập khẩu khí đốt.
Giá năng lượng trên khắp châu Á đã tăng mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông leo thang, làm gián đoạn các tuyến cung ứng trọng yếu và thắt chặt nguồn cung toàn cầu. Giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao dẫn đến chi phí vận hành các nhà máy điện than và điện khí tăng lên, điều này có thể chuyển hóa thành hóa đơn tiền điện cao hơn cho người tiêu dùng hoặc gây áp lực tài chính lớn lên chính phủ.
Việc mở rộng quy mô năng lượng tái tạo cùng với hệ thống pin lưu trữ và nâng cấp lưới điện có thể giúp các quốc gia cắt giảm chi phí năng lượng đồng thời cải thiện an ninh năng lượng
Việt Nam đang được bảo vệ tương đối tốt trước các cú sốc này so với nhiều quốc gia cùng khu vực nhờ vào hệ thống năng lượng tái tạo đang phát triển. Năm 2024, điện mặt trời và điện gió đã tạo ra 38,7 TWh điện - chiếm khoảng 13% cơ cấu nguồn điện của Việt Nam, mức cao nhất trong số các nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á.
Bà Amy Kong, nhà nghiên cứu chuyển dịch năng lượng tại Zero Carbon Analytics cho biết: Điện mặt trời của Việt Nam đang mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt bằng cách giảm mức độ rủi ro của quốc gia trước thị trường nhiên liệu hóa thạch đầy biến động. Khi giá năng lượng toàn cầu tăng vọt do các xung đột địa chính trị, năng lượng tái tạo trong nước đóng vai trò như một vùng đệm thiết yếu.
Sự bùng nổ điện mặt trời của Việt Nam được thúc đẩy bởi cơ chế giá FIT triển khai từ năm 2017, tạo ra một trong những tốc độ mở rộng điện mặt trời nhanh nhất thế giới. Công suất điện mặt trời đã tăng vọt từ 28 MW vào năm 2017 lên 16,7 GW vào năm 2020.
Tuy nhiên, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm ưu thế trong hệ thống điện của Việt Nam. Than chiếm hơn một nửa sản lượng điện trong năm 2024, với khoảng một nửa lượng than đó là nhập khẩu. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có kế hoạch mở rộng điện khí LNG.
Bà Yu Sun Chin, nhà nghiên cứu cấp cao khu vực châu Á tại Zero Carbon Analytics nhận định: Việc mở rộng năng lượng sạch trong nước như điện mặt trời và điện gió có thể giúp cung cấp nguồn điện ổn định, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các loại nhiên liệu nhập khẩu biến động. Điện mặt trời hiện đã nằm trong nhóm các nguồn điện rẻ nhất tại nhiều nơi ở Đông Nam Á. Việc mở rộng quy mô năng lượng tái tạo cùng với hệ thống pin lưu trữ và nâng cấp lưới điện có thể giúp các quốc gia cắt giảm chi phí năng lượng đồng thời cải thiện an ninh năng lượng.