Đây là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố.
Theo Nghị quyết 68, cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện giao thông xanh được hỗ trợ trực tiếp 100% giá trị phương tiện mới nhưng mức hỗ trợ không quá 20 triệu đồng.
Giá trị phương tiện làm căn cứ tính hỗ trợ là giá ghi trên hóa đơn hợp pháp khi mua xe mới, đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), không bao gồm chi phí phụ kiện, bảo hiểm, phí dịch vụ tài chính và các khoản phát sinh khác. Mỗi cá nhân chỉ được hỗ trợ một lần, tương ứng với một xe mô tô hoặc xe gắn máy. Chính sách được áp dụng từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027.
Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất quy trình hỗ trợ hộ nghèo chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện giao thông xanh. (Ảnh minh họa)
Để được hưởng chính sách, người đề nghị hỗ trợ phải thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều do UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, công bố áp dụng trong năm 2026 và 2027. Đồng thời, người đề nghị phải có thông tin "nơi cư trú" hoặc "nơi ở hiện tại" trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn Hà Nội, được UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.
Một điều kiện quan trọng khác là người đề nghị phải là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.
Việc chuyển đổi phương tiện phải được thực hiện trong thời gian chính sách áp dụng. Người dân cần hoàn thành việc chuyển nhượng, chuyển giao hoặc đưa phương tiện cũ ra khỏi vùng phát thải thấp, hoặc áp dụng biện pháp xử lý khác theo quy định của thành phố; đồng thời hoàn thành đăng ký phương tiện giao thông xanh mới.
Dự thảo Quyết định quy định trình tự, thủ tục hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh của UBND thành phố Hà Nội gồm 7 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc và điều kiện hỗ trợ, thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục thực hiện cùng trách nhiệm tổ chức triển khai. Kinh phí dự kiến được bố trí trong dự toán ngân sách thành phố theo Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND và quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.
Trong quá trình xây dựng văn bản, Sở Xây dựng Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã và đơn vị liên quan.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, một trong những mục tiêu quan trọng của dự thảo là thống nhất thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục, thời hạn giải quyết, phương thức chi trả và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm chính sách được triển khai đồng bộ trên toàn thành phố, hạn chế tình trạng mỗi địa phương thực hiện một cách khác nhau. Đồng thời, các quy định cụ thể cũng giúp tăng tính minh bạch, tạo điều kiện để người dân theo dõi quá trình giải quyết hồ sơ và phòng ngừa hành vi lợi dụng chính sách để trục lợi ngân sách.
Dự thảo đặt ra định hướng cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa giấy tờ, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của Nhà nước.
Sở Xây dựng đề xuất đẩy mạnh khai thác, ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu đăng ký phương tiện và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong quá trình xét duyệt, giải quyết hỗ trợ. Việc tăng cường kết nối và sử dụng dữ liệu có sẵn không chỉ góp phần giảm thời gian, công sức đi lại cho người dân mà còn hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm tra, đối chiếu thông tin chính xác hơn.
Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân, mở rộng khả năng tiếp cận phương tiện giao thông xanh, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi quan tâm đến điều kiện kinh tế của các nhóm dân cư. Đây cũng là cách đưa mục tiêu chuyển đổi xanh đến gần hơn với đời sống, thay vì chỉ tập trung vào yêu cầu thay đổi phương tiện.