Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, thể hiện quyết tâm của Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan trong việc triển khai cơ chế thị trường nhằm giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy tăng trưởng xanh và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Phát biểu khai mạc buổi lễ, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) Nguyễn Anh Phong cho biết, việc đưa sàn giao dịch carbon trong nước vào hoạt động là kết quả của quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính nhằm triển khai Đề án phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.
Trong thời gian qua, HNX đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng BIDV cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, quy trình nghiệp vụ và hệ thống công nghệ phục vụ đăng ký, giao dịch, thanh toán trên thị trường carbon.
Theo ông Nguyễn Anh Phong, hệ thống công nghệ thông tin kết nối giữa HNX, VSDC, DCC và ngân hàng thanh toán đã được thử nghiệm thành công, bảo đảm vận hành ổn định, thông suốt. Trong thời gian tới, HNX sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan vận hành thị trường an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch; đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến để khuyến khích doanh nghiệp và các tổ chức tham gia thị trường.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương sàn giao dịch carbon trong nước
Tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, sau quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ và chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, đến nay, những điều kiện về khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp đã cơ bản được hoàn thiện để sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành.
Đáng chú ý, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn triển khai thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, trong đó quy định VNX, HNX và VSDC không thu phí cung cấp dịch vụ trên sàn giao dịch carbon trong nước.
Thời gian tới, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các đơn vị vận hành tiếp tục tập trung triển khai năm nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán an toàn, ổn định, thông suốt; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và khả năng xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, tạo thuận lợi tối đa cho các công ty chứng khoán thành viên, các doanh nghiệp thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính và các tổ chức tham gia giao dịch tín chỉ carbon; bảo đảm mọi chủ thể tham gia thị trường có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.
Thứ ba, tăng cường công tác giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là những hành vi thao túng, gian lận hoặc lợi dụng thị trường; bảo đảm môi trường giao dịch công bằng, minh bạch và lành mạnh.
Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin chính thống về hoạt động của thị trường; nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và các thành viên thị trường, đồng thời chủ động ngăn chặn, xử lý những thông tin sai lệch có thể ảnh hưởng đến sự ổn định và niềm tin của thị trường.
Thứ năm, tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực của các định chế trung gian, các công ty chứng khoán thành viên và các đơn vị cung ứng dịch vụ; đồng thời chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để từng bước phát triển thị trường carbon phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế và xu thế hội nhập quốc tế.
Lễ khai trương sàn giao dịch carbon trong nước không chỉ là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam mà còn khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với những yêu cầu mới của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.