Ngày 4/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU - ABC) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - EU 2026.
Khai mạc điễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, đây là lần thứ 9 Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - EU nhằm duy trì kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa các cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp hai bên trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại và đầu tư.
Theo Thứ trưởng Lương Hoàng Thái, hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang đặt ra nhiều nhóm mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế, trong đó có giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030; quyết tâm đạt tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên từ năm 2026 và đưa Việt Nam vào top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030.
Trong lộ trình hiện thực hóa các mục tiêu này, nguồn lực từ bên ngoài và hợp tác quốc tế có vai trò hết sức quan trọng. Trong đó, EU nổi lên là một trong những đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi trình độ phát triển, quy mô thị trường mà còn bởi tính bổ trợ lớn trong cơ cấu kinh tế, thương mại cũng như nhiều điểm tương đồng về định hướng phát triển.
Quang cảnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - EU 2026. (Ảnh: Ban tổ chức)
Năm 2026 đánh dấu quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn mới với việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện. Cùng với đòn bẩy từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), quan hệ hai bên đã có nền tảng vững chắc để thúc đẩy các hoạt động giao thương, đầu tư ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả hơn.
Sau hơn 6 năm thực thi EVFTA, thương mại song phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với nhiều chuyển biến rõ nét cả về quy mô, cơ cấu thị trường và mặt hàng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều Việt Nam và EU đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam, là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 6. Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng thứ 9 trong số các nhà cung ứng hàng hóa hàng đầu cho EU.
Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cho biết, Việt Nam không chỉ kỳ vọng EU tiếp tục là thị trường chủ lực cho hàng hóa Việt Nam mà còn trở thành đối tác chiến lược ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại, hợp tác liên kết, xây dựng năng lực tự chủ toàn diện, nâng cao tiêu chuẩn phát triển bền vững và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cùng với đó, Việt Nam mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao trong hợp tác với EU; đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, công nghệ tiên tiến, các giải pháp xanh và năng lượng tuần hoàn từ châu Âu. Với lợi thế về công nghệ, trình độ quản trị và tiềm lực tài chính của EU, Việt Nam kêu gọi các đối tác châu Âu huy động nguồn lực, triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và đầu tư vốn vào những dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn...
Việt Nam cũng mong muốn EU - với tư cách là một trong những thành viên quan trọng và là đầu mối của nhóm đối tác quốc tế trong khuôn khổ Tuyên bố chính trị thiết lập quan hệ đối tác về chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) tiếp tục cụ thể hóa các hỗ trợ về tài chính, chuyển giao công nghệ để hiện thực hóa những dự án phù hợp. Theo đó, cần thúc đẩy chương trình JETP trở thành kênh huy động vốn dài hạn đủ hấp dẫn trên thị trường, với sự tham gia của nhiều bên.
Trao đổi cụ thể về hợp tác năng lượng, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam đánh giá cao vai trò của EU trong quan hệ đối tác song phương và trong khuôn khổ JETP, cũng như thế mạnh của các doanh nghiệp và định chế tài chính châu Âu về công nghệ, kinh nghiệm quản lý, vận hành hệ thống điện và các nguồn vốn xanh.
Việt Nam mong muốn hợp tác với EU phát triển nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng mới
Trong thời gian tới, để thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - EU nói chung và trong lĩnh vực năng lượng, điện lực nói riêng, Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với EU trong ba lĩnh vực ưu tiên: phát triển điện gió ngoài khơi; phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và nâng cao tính linh hoạt của hệ thống điện; phát triển nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng mới.
Ông Trịnh Quốc Vũ khẳng định, Việt Nam cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hướng tới tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia phát triển ngành điện. Đồng thời, ông bày tỏ tin tưởng với thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm, năng lực đầu tư và nguồn lực tài chính xanh của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu cùng tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam, qua hệ hợp tác giữa Việt Nam – EU sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại những dự án hợp tác cụ thể, tiếp tục đóng góp vào mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng và chuyển dịch năng lượng bền vững của Việt Nam.
Ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam khẳng định: EU coi Việt Nam là đối tác chiến lược. Việc hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện đã tạo thêm động lực chính trị cho quan hệ song phương.
Trong quan hệ kinh tế Việt Nam EU, Hiệp định EVFTA tiếp tục giữ vai trò trụ cột, góp phần tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư. Việc thực thi đầy đủ, hiệu quả EVFTA có ý nghĩa thiết yếu để hai bên khai thác tối đa tiềm năng hợp tác. Trong đó, cần bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường công bằng, cân bằng để hiệp định tiếp tục nhận được sự tin tưởng, ủng hộ của các quốc gia thành viên và cộng đồng doanh nghiệp.
EU ủng hộ nỗ lực của Việt Nam trong nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, chuyển từ cơ chế kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro, đồng thời bảo đảm các quy định được áp dụng nhất quán hơn giữa các tỉnh, thành phố. Những cải cách này có ý nghĩa quan trọng đối với niềm tin của nhà đầu tư, giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và tạo điều kiện thu hút thế hệ đầu tư mới có chất lượng cao từ châu Âu.
Trao đổi tại diễn đàn, các đại biểu cho rằng những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy chuyển đổi xanh, cùng với sự hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và EU sẽ góp phần mở rộng cơ hội thương mại, đầu tư và nâng cao vị thế của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.