Ngày 28/10, tại thành phố Cần Thơ, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam phối hợp với các đối tác tổ chức lễ khởi động dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại vùng đồng bằng sông Cửu Long” (GORICE).
Dự án do Chính phủ Canada tài trợ thông qua Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada (GAC), được triển khai tại thành phố Cần Thơ, tỉnh An Giang và Vĩnh Long trong giai đoạn 2025 – 2030. Tổ chức Oxfam điều phối dự án, cùng các đối tác triển khai là Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Viện Môi trường Nông nghiệp (IAE) thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường của thành phố Cần Thơ, tỉnh An Giang và tỉnh Vĩnh Long. Dự án hướng tới cải thiện phúc lợi kinh tế, xã hội và môi trường cho nông dân trồng lúa, đặc biệt là phụ nữ và người dân tộc thiểu số tại đồng bằng sông Cửu Long thông qua các thực hành sản xuất lúa gạo bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và phát thải thấp.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động dự án
Dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho 48.200 người, giúp giảm phát thải khoảng 748.000 tấn carbon, 180.000ha diện tích gieo trồng áp dụng thực hành canh tác chất lượng cao, phát thải thấp, 100.000 người người tiêu dùng hưởng lợi.
Các hoạt động trọng tâm của dự án gồm: đào tạo kỹ thuật canh tác phát thải thấp; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; phát triển thị trường gạo phát thải thấp và thay đổi hành vi tiêu dùng; xây dựng khung đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) khí nhà kính, đóng góp vào phát triển thị trường carbon; tăng cường vị thế của phụ nữ, thanh niên và người dân tộc thiểu số; mở rộng tiếp cận công nghệ xanh, tài chính xanh...
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất cả nước, cung ứng hơn một nửa sản lượng lúa và trên 90% lượng gạo xuất khẩu, nhưng cũng là khu vực chịu tổn thương nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu, hạn mặn và chịu áp lực giảm phát thải khí nhà kính.
Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, để biến mục tiêu chiến lược thành hiện thực trên đồng ruộng, ngành nông nghiệp không thể làm việc đơn lẻ mà cần những chương trình hợp tác cụ thể và sự đồng hành của các đối tác quốc tế. Dự án GORICE chính là sáng kiến thiết thực bổ sung nguồn lực, chia sẻ tri thức và thử nghiệm các giải pháp can thiệp đồng bộ từ kỹ thuật canh tác, kinh tế tuần hoàn từ phụ phẩm rơm rạ cho đến liên kết thị trường.
Theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, dự án GORICE được thiết kế để đóng góp trực tiếp vào việc thực hiện Đề án Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 tại 3 địa phương. Với người trồng lúa và hợp tác xã, dự án mang đến kỹ thuật canh tác phát thải thấp, tiết kiệm chi phí đầu vào, mô hình kinh tế tuần hoàn từ rơm rạ, liên kết thị trường, ổn định đầu ra và cơ hội hưởng lợi từ kết quả giảm phát thải. Với doanh nghiệp, đó là vùng nguyên liệu có dữ liệu, có truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của các thị trường cấp cao. Với cơ quan quản lý, đó là công cụ, dữ liệu và kinh nghiệm thực tiễn để hoàn thiện chính sách…