Đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, đưa nhanh kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ được tạo ra từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh được xem là một trong những chính sách mới nổi bật của TPHCM nhằm hiện thực hóa các định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, góp phần khắc phục tình trạng kết quả nghiên cứu sau khi nghiệm thu chưa được ứng dụng rộng rãi đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế.
Phát biểu tại hội nghị, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết, thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với tiềm lực khoa học, công nghệ lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, đội ngũ nhà khoa học, viện, trường và doanh nghiệp đông đảo. Tuy nhiên, tỷ lệ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước hiện nay chỉ đạt khoảng 5%. Đáng chú ý, có khoảng 37% kết quả nghiên cứu đã sẵn sàng chuyển giao nhưng vẫn chưa được đưa vào thực tiễn, chủ yếu do vướng mắc về cơ chế định giá, thủ tục giao quyền và tâm lý e ngại rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.
Các sản phẩm đăng ký tham gia đề án đợt 1 tập trung vào những lĩnh vực trọng điểm như: UAV (kinh tế tầm thấp), AI, chuyển đổi số, đô thị thông minh…
Theo ông Lâm Đình Thắng, đề án lần này đã thiết kế một hệ thống giải pháp đồng bộ, tập trung vào việc tạo lập môi trường an toàn và linh hoạt cho thương mại hóa. Trọng tâm đầu tiên là việc xác lập giá trị tài sản minh bạch, giúp các đơn vị công lập tự tin triển khai mà không còn lo ngại những rủi ro pháp lý tiềm ẩn, đồng thời áp dụng chi phí R&D làm giá sàn pháp lý để xóa bỏ tâm lý "sợ sai" và thúc đẩy tiến độ đưa sản phẩm ra thị trường.
Đặc biệt, một hành lang bảo vệ quan trọng được thiết lập thông qua việc chấp nhận và quản trị rủi ro khoa học, khẳng định sự bảo vệ đối với những tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định và tuyệt đối không hình sự hóa các rủi ro khách quan trong quá trình thực thi công vụ. Các giải pháp này liên kết thành một chỉnh thể thống nhất nhằm tạo ra môi trường an toàn nhưng không trì trệ, linh hoạt nhưng có kiểm soát.
Trong khuôn khổ hội nghị, TPHCM đã công bố danh mục gồm 54 sản phẩm của 29 tổ chức đăng ký tham gia đề án đợt 1, với tổng kinh phí dự kiến hơn 500 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước dự kiến hỗ trợ hơn 200 tỷ đồng để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và bảo hộ tài sản trí tuệ. Các sản phẩm tập trung vào những lĩnh vực trọng điểm như: UAV (kinh tế tầm thấp), AI, chuyển đổi số, đô thị thông minh, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao…
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đã nêu vai trò trung tâm của doanh nghiệp và mô hình liên kết "ba nhà": Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp. Thành phố mong muốn sự đầu tư ngân sách phải đạt được hiệu quả thực chất, mang đến các sản phẩm phục vụ đời sống và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đồng thời yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ cần tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tránh việc áp dụng trình tự cũ làm nản lòng người tham gia.
Lãnh đạo TPHCM kỳ vọng sau 3 năm thí điểm, đề án sẽ đưa ít nhất 10 sản phẩm khoa học, công nghệ ra thị trường và nâng tỷ lệ thương mại hóa tài sản trí tuệ lên 8% - 10%.