Kinh tế xanh

Thực hiện 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số

Thứ ba, 13/1/2026 | 10:20 GMT+7
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, cần phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá, cải cách mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên trên các lĩnh vực, là động lực quan trọng góp phần tăng trưởng 2 con số thời gian tới.

Chiều ngày 12/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về dữ liệu chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban chỉ đạo.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đã nhất quán xác định tầm nhìn chiến lược về phát triển dữ liệu. Nghị quyết 57-NQ/TW và Luật Dữ liệu khẳng định dữ liệu là "tư liệu sản xuất mới”, là tài nguyên chiến lược cần huy động nguồn lực để làm giàu thành tài sản.

Điểm lại các kết quả đạt được, Thủ tướng Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ rõ: Thể chế, cơ chế chính sách vẫn còn thiếu; dữ liệu còn phân tán, phân mảnh, chất lượng chưa đồng đều; tiến độ xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành còn chậm; việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số còn chậm; hạ tầng dữ liệu còn thiếu, yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; an ninh mạng, an toàn thông tin ở nhiều nơi còn chưa được quan tâm đúng mức và triển khai thiếu quyết liệt; nhân lực về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo còn thiếu...

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định, dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, là đầu vào trọng yếu và huyết mạch của nền kinh tế số.

Theo Thủ tướng, trước đây, sức mạnh quốc gia là tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý thì ngày nay, sức mạnh ấy phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu. Có dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung thì mới có trí tuệ nhân tạo, mới có Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. An ninh dữ liệu phải mang tầm chiến lược nhằm bảo vệ dữ liệu của cả quốc gia, dân tộc và hơn 100 triệu người dân. Mất dữ liệu là mất thông tin, mất thông tin là mất an ninh và mất an ninh là mất chủ quyền quốc gia.

Do đó, Thủ tướng chỉ rõ, cần phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên trên các lĩnh vực, là động lực quan trọng góp phần tăng trưởng 2 con số thời gian tới.

Cụ thể, thực hiện 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số: đột phá về thể chế dữ liệu; đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; đột phá về nhân lực dữ liệu; đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: VGP)

Thủ tướng nhấn mạnh phương châm: “Quyết liệt trong hành động; kết quả là thước đo; đồng bộ trong triển khai; dữ liệu là tài sản; hạ tầng dữ liệu là nền tảng; kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; an ninh dữ liệu là trọng yếu; người dân doanh nghiệp là trung tâm”, yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương phải thành lập và triển khai hiệu quả các hoạt động của Ban chỉ đạo về dữ liệu.

Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành quy định của Luật Dữ liệu và văn bản hướng dẫn như kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu, danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ... Trong đó có việc xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế đột phá phát triển của Trung tâm sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia; cơ chế về tổ chức, hoạt động của sàn dữ liệu; cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí, giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia, chính sách ưu đãi thuế, vốn cho doanh nghiệp có hoạt động liên quan tới dữ liệu.

Thủ tướng giao Bộ Công an khẩn trương hoàn thành và đưa vào vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, đề xuất xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương đăng ký, xây dựng lộ trình, phương án chuyển dịch hạ tầng dữ liệu lên Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh nghiên cứu làm chủ và tổ chức triển khai những công nghệ dữ liệu cốt lõi như điện toán đám mây, chuỗi khối, sàn dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; thu hút, huy động nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân và FDI để xây dựng, hình thành các trung tâm dữ liệu và siêu trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về việc cơ sở dữ liệu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; đẩy mạnh triển khai xây dựng các cơ sở dữ liệu thành phần còn lại, nâng cấp, tích hợp dữ liệu về Trung ương để chính thức đi vào hoạt động; đẩy mạnh tạo lập, kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức do Bộ Nội vụ chủ trì cần phải đẩy nhanh tiến độ cập nhật dữ liệu, làm sạch, đối soát 100% dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hoàn thành trong quý I/2026.

Về cơ sở dữ liệu về an sinh xã hội do Bộ Nội vụ chủ trì, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh triển khai xây dựng các cơ sở dữ liệu thành phần còn lại, nâng cấp, tích hợp dữ liệu về Trung ương để chính thức đi vào hoạt động.

Đối với cơ sở dữ liệu thanh tra kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức do Thanh tra Chính phủ chủ trì, cần sớm khắc phục những khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các hạng mục chính, đẩy mạnh kết nối, liên thông dữ liệu trên toàn quốc, tạo nền tảng quan trọng trong phòng chống tham nhũng. Hoàn thành trong quý II/2026.

Cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm hành chính do Bộ Công an chủ trì cần đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo Nghị quyết số 66.9/2025/NQ-CP ngày 8/12/2025, đẩy nhanh công tác tổ chức triển khai thực hiện; hoàn thành trong quý II/2026.

Cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì cần đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành các cơ sở dữ liệu thành phần như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, tài nguyên nước và môi trường, đẩy mạnh cập nhật dữ liệu về Trung ương, hoàn thành trong quý II/2026.

Cơ sở dữ liệu ngành y tế do Bộ Y tế chủ trì cần sớm hoàn thành các hạng mục cơ sở dữ liệu thành phần, thông tin dữ liệu y tế phải có độ chính xác cao, tin cậy, theo thời gian thực; liên thông thông tin nhân lực y tế với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hoàn thành trong quý II/2026.

Thủ tướng chỉ rõ, phải đẩy mạnh kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu, gắn với cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số; chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu; yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương sớm triển khai xây dựng kiến trúc dữ liệu. Đồng thời, bảo đảm an ninh và chủ quyền dữ liệu quốc gia; hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn về bảo vệ dữ liệu; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm, bảo đảm an toàn, ổn định các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quan trọng quốc gia.

Phải phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển nền kinh tế dữ liệu; bố trí đủ kinh phí từ nguồn chi đầu tư, chi thường xuyên cho phát triển các trung tâm dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, tạo lập, thu thập, số hóa, làm sạch dữ liệu, đào tạo nhân lực...

Thủ tướng Chính phủ lưu ý các Bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp theo thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của mình; những vấn đề vượt thẩm quyền thì báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý ngay.

Hải Long (t/h)