Liên hiệp Quốc tế các Khoa học địa chất (IUGS) vừa công bố danh sách 100 địa điểm Di sản địa chất lần thứ ba (The Third 100 IUGS Geological Heritage Sites). "Karst nhiệt đới Tràng An" - "Trang An Tropical Karst", tỉnh Ninh Bình được ghi danh trong Danh sách di sản địa chất (mã số 283, trang 95, THE THIRD 100 CATALOGUE 2.pdf).
Danh sách 100 địa điểm di sản địa chất IUGS lần thứ ba được công bố trong khuôn khổ sự kiện IUGS Geoheritage Event 2026 tại Bồ Đào Nha, với sự tham gia của các chuyên gia địa chất quốc tế.
Tràng An vào danh sách 100 địa điểm Di sản địa chất của thế giới
Liên hiệp Quốc tế các Khoa học địa chất (IUGS) được thành lập năm 1961, là một trong những tổ chức khoa học quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực địa chất. Chương trình ghi nhận các địa điểm di sản địa chất IUGS nhằm giới thiệu những địa điểm có giá trị khoa học nổi bật, mang tính đại diện cho các đặc điểm, quá trình và phát hiện quan trọng trong lịch sử trái đất.
Danh sách lần thứ ba gồm 100 địa điểm thuộc 47 quốc gia, tiếp nối hai đợt công bố năm 2022 và 2024. Trong lần công bố này, Tràng An góp mặt cùng nhiều địa điểm địa chất nổi tiếng thế giới như núi Phú Sĩ (Nhật Bản), các vịnh hẹp Na Uy, núi Aconcagua (Argentina) và đồi Chocolate (Philippines).
Đáng chú ý, trong ấn phẩm The Third 100 IUGS Geological Heritage Sites (2026), karst nhiệt đới Tràng An được giới thiệu tại trang 230 – 231 với những thông tin khoa học về đặc điểm địa mạo, lịch sử tiến hóa cảnh quan và mối liên hệ giữa di sản địa chất với quá trình cư trú của con người.
IUGS đánh giá Tràng An là hình mẫu tiêu biểu hàng đầu thế giới về karst nhiệt đới từng bị biển xâm thực nhưng hiện đã nổi trên đất liền.
Giá trị khoa học nổi bật thể hiện qua hệ thống núi đá vôi dạng tháp, dạng nón, thung lũng kín và hang động; cùng các dấu tích mực biển cổ như ngấn ăn mòn, nền mài mòn và tích tụ vỏ sinh vật biển. Những đặc điểm này giúp nghiên cứu quá trình tiến hóa địa hình, biến động mực nước biển và biến đổi môi trường.
Bên cạnh danh hiệu Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận năm 2014, sự ghi nhận bổ sung của cộng đồng khoa học địa chất quốc tế đối với các giá trị địa chất của quần thể danh thắng Tràng An một lần nữa khẳng định vị thế, giá trị của di sản Tràng An trong hệ thống di sản địa chất toàn cầu nói riêng và di sản thế giới nói chung.
Đây là cơ hội để Ninh Bình nâng cao vị thế điểm đến; mở rộng hợp tác nghiên cứu, giáo dục di sản; phát triển sản phẩm du lịch địa chất, trải nghiệm cảnh quan và tìm hiểu lịch sử môi trường. Việc khai thác cần gắn với bảo vệ tính toàn vẹn của di sản và lợi ích của cộng đồng địa phương.