Theo chỉ thị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tập trung chỉ đạo thực hiện một số công việc trọng tâm.
Cụ thể, chủ động, sẵn sàng ứng phó thiên tai: tổ chức tổng kết, đánh giá công tác bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi trên địa bàn. Rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan chỉ huy, thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai cấp tỉnh, cấp xã, cơ quan quản lý chuyên ngành và phân công cụ thể trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân (nhất là trách nhiệm của người đứng đầu) theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả”, đảm bảo sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt và tổ chức thực hiện hiệu quả. Rà soát, bổ sung phương tiện kỹ thuật, trang thiết bị làm việc nhằm nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành, ứng phó với thiên tai, bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi.
Tổ chức xây dựng, phê duyệt và triển khai phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm xung yếu đê điều, đảm bảo an toàn công trình thủy lợi sát với tình hình thực tế; căn cứ phương án được duyệt, chuẩn bị đủ số lượng, chủng loại vật tư dự trữ cho từng tuyến đê, công trình thủy lợi; ngoài vật tư dự trữ của Nhà nước hiện có trên địa bàn, cần có kế hoạch huy động vật tư trong nhân dân, kể cả vật tư, thiết bị của các doanh nghiệp, cơ quan đóng trên địa bàn để sử dụng khi xảy ra tình huống. Hiệp đồng, phối hợp chặt chẽ với lực lượng quân đội đóng trên địa bàn để chuẩn bị hộ đê, bảo vệ công trình theo phương án được duyệt.
Tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026. (Ảnh minh họa)
Chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, đánh giá kỹ hiện trạng hệ thống công trình đê điều, thủy lợi nhằm phát hiện những hư hỏng, các yếu tố bất lợi có nguy cơ đe dọa an toàn công trình; tập trung huy động mọi nguồn lực để sửa chữa, khắc phục đảm bảo an toàn phòng, chống lũ, bão theo phương châm “4 tại chỗ”. Tổng hợp kết quả kiểm tra, đánh giá hiện trạng, phương án đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trước mùa lũ, bão; báo cáo kết quả về UBND tỉnh, thành phố và Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.
Tổ chức diễn tập phương án hộ đê, phương án ứng phó khẩn cấp của các hồ chứa; kiểm tra việc chuẩn bị vật tư, lực lượng, phương tiện, kỹ thuật, chỉ huy và thông tin liên lạc để bổ khuyết kịp thời những thiếu sót, tồn tại; tập huấn nghiệp vụ cho các lực lượng tham gia hộ đê, ứng phó khẩn cấp sự cố công trình, đặc biệt là lực lượng quân đội đóng trên địa bàn…
Rà soát, đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa theo quy trình vận hành và công tác tổ chức thực hiện trong thời gian qua, đảm bảo an toàn công trình, vùng hạ du và phục vụ cấp nước đa mục tiêu;
Bên cạnh đó, cần tu bổ, nâng cấp, duy tu bảo dưỡng, bảo trì công trình. Đối với những sự cố công trình đã xảy ra trong các mùa mưa, lũ trước cần đặc biệt quan tâm và tập trung nguồn lực để hoàn thành việc xử lý; đồng thời, lập phương án bảo vệ trọng điểm trong mùa mưa, lũ năm 2026.
Huy động nguồn lực của địa phương để chủ động xử lý những sự cố phát sinh đột xuất trước, trong mùa mưa, lũ và tu bổ các hạng mục cần thiết khác nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các sự cố xảy ra khi có lũ, bão.
Chỉ đạo thực hiện công tác duy tu bảo dưỡng đê điều, bảo trì công trình thủy lợi theo quy định để sửa chữa những hư hỏng, xuống cấp, tăng cường khả năng phòng, chống lũ, bão; đồng thời, chủ động bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác để ưu tiên xử lý các trọng điểm đê điều, hồ chứa xung yếu.
UBND các tỉnh, thành phố cũng cần triển khai các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn công trình trong mùa mưa, lũ. Theo đó, đối với hệ thống đê điều: cần theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình mưa, lũ, bão; sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện để chủ động triển khai các phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm xung yếu đê điều theo phương châm “4 tại chỗ” khi có tình huống xảy ra. Tổ chức lực lượng và thực hiện nghiêm công tác tuần tra, canh gác bảo vệ đê điều trong mùa lũ theo quy định để phát hiện, xử lý kịp thời ngay từ giờ đầu các sự cố đê điều xảy ra.
Đối với các hệ thống công trình thủy lợi: bố trí lực lượng đủ năng lực chuyên môn để quản lý, vận hành công trình theo quy định; rà soát và xử lý kịp thời ách tắc dòng chảy khi vận hành xả lũ. Đôn đốc, kiểm tra các công trình đang thi công, đảm bảo hoàn thành tiến độ thi công vượt lũ, chống lũ an toàn; tuyệt đối không thi công các hạng mục công trình chính trong mùa mưa lũ.
Đồng thời, tăng cường theo dõi, cập nhật kịp thời và đầy đủ dự báo khí tượng thủy văn; áp dụng các công nghệ tiên tiến hỗ trợ điều tiết hồ chứa thủy lợi, phục vụ chỉ đạo, vận hành bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.
Đối với đập, hồ chứa nước có cửa van điều tiết lũ cần thực hiện các nội dung sau: khi có dự báo mưa, bão cần tính toán, xây dựng kịch bản vận hành hồ chứa, đề xuất mực nước đón lũ để đảm bảo an toàn công trình và cắt, giảm lũ cho hạ du.
Thực hiện chế độ quan trắc 4 lần một ngày và tính toán lưu lượng nước đến hồ, dự tính khả năng gia tăng mực nước hồ để chủ động vận hành hồ chứa chống lũ an toàn. Cập nhật thông tin vận hành các hồ chứa tối thiểu 2 lần/ngày trong điều kiện thời tiết bình thường và 4 lần/ngày khi có mưa, lũ (trong trường hợp mực nước hồ cao hơn mực nước thiết kế phải quan trắc tối thiểu 1 lần/giờ) lên trang điện tử thu thập thông tin điều hành hệ thống thủy lợi của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (địa chỉ: www.thuyloivietnam.vn).
Thực hiện nghiêm chế độ quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng và tính toán lưu lượng nước đến hồ, dự tính khả năng gia tăng mực nước hồ để chủ động vận hành hồ chứa chống lũ an toàn. Cập nhật thông tin vận hành các hồ chứa lên trang điện tử thu thập thông tin điều hành hệ thống thủy lợi của Cục Quản lý và xây dựng công trình thủy lợi.
Chỉ đạo tăng cường kiểm tra hệ thống công trình đê điều, thủy lợi nhằm kịp thời phát hiện, kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật về đê điều, thủy lợi. Chỉ đạo kiểm tra việc chấp hành quyết định cấp phép đối với chủ đầu tư các công trình liên quan đến đê điều, thủy lợi theo quy định của pháp luật.