Ngày 18/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Ban chỉ đạo triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050”.
Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham dự của các thành viên Ban chỉ đạo, đại diện các đơn vị thuộc Bộ, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, các tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.
Hội nghị Ban chỉ đạo triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050”
Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành đầy đủ các văn bản nền tảng để triển khai Đề án“Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050”, gồm Quyết định phê duyệt Đề án, Kế hoạch hành động triển khai Đề án và các quyết định thành lập Ban chỉ đạo triển khai Đề án. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng ngành trồng trọt theo hướng xanh hơn, hiệu quả hơn, phát thải thấp hơn và bền vững hơn.
Hội nghị thống nhất nhận định rằng, sản xuất trồng trọt giảm phát thải không chỉ là yêu cầu thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 mà còn là yêu cầu nội tại để nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp trong bối cảnh mới.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn liên quan đến phát thải khí nhà kính, dấu chân carbon, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, việc chuyển đổi sang sản xuất phát thải thấp được xác định là xu thế tất yếu để nông sản Việt Nam duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời xây dựng hình ảnh một nền nông nghiệp trách nhiệm, minh bạch, bền vững.
Tại hội nghị, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã báo cáo kết quả bước đầu triển khai Đề án. Theo đó, đến nay, 22 tỉnh, thành phố ban hành Kế hoạch hành động cấp tỉnh; nhiều tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và địa phương đăng ký tham gia triển khai các chương trình, mô hình sản xuất giảm phát thải; nhiều nhiệm vụ trọng tâm về quy trình kỹ thuật, hệ thống đo lường – báo cáo – thẩm định (MRV), xây dựng mô hình và huy động nguồn lực đang được khẩn trương triển khai.
Những hoạt động trọng tâm của Đề án hiện nay tập trung vào xây dựng các quy trình canh tác giảm phát thải; sử dụng hiệu quả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới; thúc đẩy tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; phát triển nông nghiệp tuần hoàn; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng hệ thống dữ liệu phát thải.
Một trong những thông điệp được nhấn mạnh tại hội nghị là: giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt không phải là “chi phí bổ sung” cho sản xuất nông nghiệp mà là giải pháp để tối ưu hóa đầu vào, giảm giá thành sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân. Thông qua áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến như tưới tiết kiệm nước, quản lý dinh dưỡng hợp lý, giảm sử dụng vật tư nông nghiệp hóa học, tăng cường sử dụng phân hữu cơ và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí đầu vào, đồng thời nâng cao độ phì đất, cải thiện chất lượng nông sản và gia tăng lợi nhuận sản xuất.
Hướng tới xây dựng nhãn phát thải thấp đối với các sản phẩm trồng trọt chủ lực như lúa gạo, cà phê, rau quả và một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực khác
Hội nghị cũng thống nhất định hướng xây dựng nhãn phát thải thấp đối với các sản phẩm trồng trọt chủ lực như lúa gạo, cà phê, rau quả và một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực khác. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của các thị trường cao cấp và từng bước định hình thương hiệu “nông sản xanh – phát thải thấp – trách nhiệm” của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung khẳng định, việc triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050” là nhiệm vụ quan trọng của ngành nông nghiệp nhằm thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải, đồng thời hướng tới phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững và nâng cao giá trị nông sản.
Mục tiêu lớn nhất của Đề án là từng bước xây dựng một nền trồng trọt bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí đầu vào, nâng cao thu nhập cho người dân và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh, trong giai đoạn trước mắt cần tập trung hoàn thiện hệ thống quy trình kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống MRV phục vụ đo đạc, báo cáo và thẩm định giảm phát thải; xây dựng các mô hình sản xuất giảm phát thải có liên kết chuỗi; đẩy mạnh đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ kỹ thuật, hợp tác xã và nông dân. Đồng thời, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, phát triển nhãn hiệu sản phẩm giảm phát thải thấp, xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải đồng bộ phục vụ quản lý và phát triển thị trường carbon trong tương lai.
Theo Thứ trưởng, các địa phương có vai trò quyết định trong triển khai Đề án. Do đó, các địa phương cần chủ động, quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện; tăng cường phối hợp với các đơn vị chuyên môn, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế để huy động nguồn lực, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng tham gia những phiên thảo luận chuyên đề theo 4 nhóm ngành hàng gồm lúa, cà phê, ngô và sầu riêng; đồng thời chia sẻ nhiều đề xuất, sáng kiến, giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất trồng trọt phát thải thấp gắn với phát triển chuỗi giá trị, thị trường carbon và xây dựng thương hiệu nông sản xanh của Việt Nam.