Công nghệ Giao thông

Phát triển công nghiệp đường sắt đồng bộ, hiệu quả

Thứ ba, 17/11/2026 | 11:16 GMT+7
Chiều 16/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về tổ hợp công nghiệp đường sắt.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, theo Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô khoảng 250 ha đã được xác định triển khai tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, thành phố Hà Nội.

Bộ Xây dựng đang tổ chức lập quy hoạch chi tiết, làm cơ sở chuẩn bị đầu tư theo quy định pháp luật. Tổ hợp được định hướng thực hiện các chức năng nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, sản xuất, lắp ráp, bảo trì và cung cấp sản phẩm công nghiệp phục vụ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Bộ Xây dựng thống nhất với định hướng chỉ hình thành một tổ hợp công nghiệp đường sắt tại khu vực này, tránh xây dựng hai cơ sở có chức năng tương tự nằm gần nhau. Tuy nhiên, đề xuất của doanh nghiệp được nghiên cứu theo pháp luật về đầu tư, trong khi Bộ Xây dựng đang triển khai nhiệm vụ theo trình tự đầu tư công. Vì vậy, cần làm rõ hình thức đầu tư, khả năng kết hợp các nguồn lực và phương thức tổ chức thực hiện để đẩy nhanh tiến độ.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về tổ hợp công nghiệp đường sắt. (Ảnh: chinhphu.vn)

Các ý kiến tại cuộc họp cho rằng việc phát triển tổ hợp công nghiệp đường sắt cần huy động nguồn lực của cả Nhà nước và doanh nghiệp, trong đó đầu tư công tập trung vào hạ tầng, khuyến khích doanh nghiệp tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp. Việc lựa chọn hình thức đầu tư cần làm rõ phạm vi, trách nhiệm của từng bên, bảo đảm hiệu quả tổng thể, tránh chồng chéo và phân tán nguồn lực.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao tinh thần phối hợp, thống nhất của các Bộ, ngành, thành phố Hà Nội và doanh nghiệp trong việc tìm phương án triển khai nhanh, hiệu quả.

Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận sự thống nhất cao tại cuộc họp về yêu cầu tránh hình thành nhiều tổ hợp công nghiệp đường sắt có chức năng tương tự, gây đầu tư trùng lặp, phân tán nguồn lực. Với quy mô mạng lưới đường sắt và năng lực công nghiệp hiện nay của Việt Nam, việc đầu tư tổ hợp cần được tính toán phù hợp với nhu cầu sản xuất, lắp ráp, bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm định phương tiện, bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, mục tiêu phát triển công nghiệp đường sắt là từng bước xây dựng năng lực tự chủ của quốc gia, không phải tự chủ của riêng một doanh nghiệp. Dù được đầu tư bằng nguồn lực của doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước hay các thành phần kinh tế khác, việc phát triển tổ hợp phải hướng tới nâng cao năng lực công nghiệp đường sắt của Việt Nam. Việc các doanh nghiệp hợp tác, khai thác chung năng lực sản xuất, bảo trì, sửa chữa của tổ hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư của cả quốc gia và doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu triển khai nhanh để đáp ứng tiến độ phát triển đường sắt đô thị. Những nội dung thuộc thẩm quyền của thành phố Hà Nội theo Luật Thủ đô và các quy định pháp luật liên quan thì thành phố có thể xem xét, thực hiện theo thẩm quyền.

Việc xem xét phương án đầu tư phải bảo đảm các yêu cầu của Luật Đường sắt, định hướng phát triển đường sắt Việt Nam và các tiêu chuẩn liên quan. Tổ hợp phải có khả năng phục vụ cả đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia hiện hữu và đường sắt tốc độ cao, không chỉ đáp ứng nhu cầu riêng của đường sắt đô thị Hà Nội.

Đối với nhiệm vụ nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư tổ hợp công nghiệp đường sắt đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Xây dựng rà soát, có quan điểm chính thức và báo cáo Thủ tướng Chính phủ, cấp có thẩm quyền về nội dung này.

An Vinh