Ngày 29/9, tại Hà Nội, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam tổ chức hội thảo "Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam: Từ chính sách đến hành động".
Hội thảo diễn ra trong thời điểm Việt Nam đang triển khai Kế hoạch hành động khắc phục ô nhiễm môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tập trung chuyển các định hướng, chính sách về kiểm soát ô nhiễm không khí thành những hành động cụ thể, có mục tiêu và khả năng đo lường, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực cho cải thiện chất lượng không khí.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên khẳng định: Cải thiện môi trường không khí không chỉ là nhiệm vụ về môi trường và sức khỏe cộng đồng mà còn gắn chặt với quá trình chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết Net Zero.
Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới đã xác định giải quyết ô nhiễm không khí là một nhiệm vụ trọng tâm, tạo định hướng quan trọng cho công tác khắc phục và cải thiện chất lượng không khí.
Tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực để cải thiện chất lượng không khí
Theo Thứ trưởng, hội thảo sẽ tập trung tìm kiếm các giải pháp về công nghệ, kỹ thuật và nguồn lực tài chính để kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, kiềm chế sự gia tăng và từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường không khí trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp.
Thứ trưởng Lê Trọng Yên nhấn mạnh, trong quá trình này, sự đồng hành của các Bộ, ngành và địa phương, các cơ quan trong nước, các tổ chức quốc tế, các chuyên gia, nhà khoa học trong thực thi hành động khắc phục ô nhiễm không khí trong những năm tới đây sẽ góp phần thiết thực vào nỗ lực chung khu vực và toàn cầu vì một môi trường an toàn, trong lành và phát triển bền vững.
Theo bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, chất lượng không khí đang trở thành một phần trong tầm nhìn rộng hơn của Việt Nam về mô hình phát triển kinh tế mới, trong đó chuyển đổi xanh không chỉ là ưu tiên môi trường mà còn là động lực cho năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Tại hội thảo, các đại biểu trao đổi về thực trạng ô nhiễm không khí và tác động đến sức khỏe tại Việt Nam; dữ liệu liên tỉnh, liên ngành phục vụ quản lý chất lượng không khí; cùng kinh nghiệm và cách tiếp cận của khu vực, thế giới trong giải quyết ô nhiễm không khí.
Ông Lê Hoài Nam (Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, giai đoạn 2023 - 2025, nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm tại Hà Nội dao động khoảng 47-48 µg/m³, cao gấp 1,5 đến 2 lần giới hạn quy chuẩn. Đáng chú ý, có khoảng 1/3 số ngày trong năm ghi nhận chỉ số PM2.5 vượt quy chuẩn 24 giờ, tập trung chủ yếu trong mùa ô nhiễm từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau.
Phân tích về nguồn phát thải bụi mịn PM2.5, đại diện Cục Môi trường cho biết, bụi thứ cấp (hình thành từ các khí ô nhiễm) chiếm tỉ lệ lớn nhất với 27%. Hoạt động giao thông vận tải chiếm 23%, xây dựng và bụi đường chiếm 20%, đốt mở (đốt rác, phụ phẩm nông nghiệp) chiếm 12%, công nghiệp chiếm 10% và các nguồn khác là 8%.
Để giải quyết bài toán ô nhiễm không khí, ông Lê Hoài Nam nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước là yếu tố then chốt. Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp từ chính sách, quy chuẩn đến công nghệ. Đồng thời đẩy mạnh kiểm soát nguồn thải và hợp tác liên vùng nhằm từng bước cải thiện chất lượng môi trường không khí tại những đô thị lớn.
Bên cạnh đó, các quy định về vùng phát thải thấp bổ sung nguyên tắc và tiêu chí thiết lập, các biện pháp kiểm soát phát thải trong vùng, cũng như thẩm quyền và trách nhiệm quản lý. Các biện pháp giám sát và hạn chế phát thải bụi từ hoạt động xây dựng cũng được đặt ra nhằm kiểm soát một trong những nguồn phát thải trực tiếp tại các đô thị.