Ngày 4/10, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, đồng thời công bố kết quả chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026.
Theo kết quả PII 2026, Hà Nội dẫn đầu cả nước với 63,8 điểm. Đây là năm thứ tư liên tiếp Hà Nội giữ vị trí đứng đầu về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương.
10 địa phương dẫn đầu PII 2026 lần lượt là Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên.
PII 2026 được xây dựng với 52 chỉ số thành phần, chia thành 7 trụ cột, trong đó 5 trụ cột đầu vào phản ánh các điều kiện tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; 2 trụ cột đầu ra phản ánh sản phẩm tri thức, sáng tạo, công nghệ và tác động của đổi mới sáng tạo. Dữ liệu được thu thập từ số liệu thống kê, quản lý nhà nước và dữ liệu do các địa phương cung cấp kèm tài liệu minh chứng.
Lễ công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026
Điểm nổi bật của Hà Nội trong PII 2026 không chỉ nằm ở vị trí số 1 về điểm số tổng thể. Thành phố dẫn đầu tới 18/52 chỉ số thành phần, trong đó có 11 chỉ số thuộc nhóm đầu vào và 7 chỉ số thuộc nhóm đầu ra. Đây là số lượng chỉ số dẫn đầu cao nhất cả nước; TPHCM đứng thứ hai với 12 chỉ số và Quảng Ninh đứng thứ ba với 5 chỉ số.
Các chỉ số Hà Nội dẫn đầu tập trung vào những lĩnh vực quan trọng như: nhân lực nghiên cứu và phát triển, chi cho nghiên cứu và phát triển, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu và phát triển, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng dẫn đầu ở nhiều đầu ra về tài sản trí tuệ như: sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, cùng một số chỉ số về giảm nghèo và phát triển con người.
Theo Bộ Khoa học và Công nghiệp, việc xây dựng một chỉ số tổng hợp về đổi mới sáng tạo nhằm lượng hóa hiện trạng mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Qua đó, các cấp lãnh đạo có thêm cơ sở khoa học và thực tiễn để xác định điểm mạnh, điểm yếu, các yếu tố tiềm năng và điều kiện cần thiết, từ đó lựa chọn định hướng, giải pháp phù hợp.
Ở cấp quốc gia, từ năm 2017, Chính phủ sử dụng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố như một công cụ để nhận diện năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam và xây dựng chính sách.
Năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm trước. Tính từ năm 2013, thứ hạng GII của Việt Nam đã tăng 33 bậc, từ vị trí 76 lên 43. Việt Nam tiếp tục đứng thứ hai trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp, sau Ấn Độ.
Từ kết quả GII, việc triển khai PII ở cấp địa phương giúp đưa cách tiếp cận đo lường đổi mới sáng tạo đến gần hơn với thực tiễn phát triển của từng tỉnh, thành phố.
PII được xây dựng bám sát khung và phương pháp đo lường đổi mới sáng tạo của GII, trong đó đổi mới sáng tạo được hiểu theo nghĩa rộng. Không chỉ là những kết quả từ hoạt động R&D chuyên nghiệp, đổi mới sáng tạo còn bao gồm việc đưa ra thị trường sản phẩm mới hoặc được cải tiến đáng kể, áp dụng quy trình mới hoặc cải tiến đáng kể trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp; đồng thời bao gồm những sáng kiến nhỏ, những cách thức tái sử dụng công nghệ, tri thức đã có theo phương thức mới.
Với cách tiếp cận này, đổi mới sáng tạo không chỉ là câu chuyện của các viện nghiên cứu, trường đại học hay doanh nghiệp công nghệ mà có thể hiện diện trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong đời sống xã hội. Đây cũng là thông điệp được nhấn mạnh tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026: đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội.