Theo thông tin từ Bộ Công Thương, ngày 7/10, Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 44 (AMEM 44) diễn ra tại Manila, Philippines, với sự chủ trì của bà Sharon S. Garin, Bộ trưởng Năng lượng Philippines.
Tham dự hội nghị có các Bộ trưởng phụ trách năng lượng các nước thành viên ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN, Trung tâm Năng lượng ASEAN, các cơ quan và mạng lưới chuyên ngành năng lượng ASEAN. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự hội nghị này.
Hội nghị AMEM 44 diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định, những diễn biến địa chính trị và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí, trong khi nhu cầu năng lượng của khu vực tiếp tục gia tăng. Đây cũng là năm đầu tiên ASEAN triển khai Kế hoạch hành động về hợp tác năng lượng giai đoạn 2026 – 2030 (APAEC 2026 – 2030), hướng tới tăng cường an ninh năng lượng và đẩy nhanh giảm phát thải, bảo đảm quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng và bao trùm.
Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 44 ghi nhận những tiến triển trong thúc đẩy kết nối năng lượng ASEAN. (Ảnh: Ban tổ chức)
Tại hội nghị, các Bộ trưởng tập trung trao đổi về tình hình và triển vọng năng lượng khu vực; việc thực hiện các mục tiêu kinh tế ưu tiên (PED) của kênh năng lượng và các ưu tiên thường niên về năng lượng năm 2026 của Philippines; tiến độ triển khai APAEC 2026 – 2030; phát triển Lưới điện ASEAN và kết nối năng lượng khu vực; bảo đảm an ninh nguồn cung dầu khí; sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển năng lượng tái tạo và các công nghệ năng lượng mới; hợp tác với các đối tác và tổ chức quốc tế, cũng như huy động nguồn lực cho các dự án năng lượng khu vực.
Hội nghị ghi nhận những tiến triển trong thúc đẩy kết nối năng lượng ASEAN, trong đó trọng tâm là triển khai bản ghi nhớ nâng cao về Lưới điện ASEAN (APG), hoàn thiện kế hoạch công tác của các nhóm chuyên trách và tăng cường phối hợp trong quy hoạch hệ thống điện khu vực. Việc tăng cường kết nối và thương mại điện xuyên biên giới được kỳ vọng hỗ trợ bảo đảm an ninh cung ứng điện, nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống và khai thác hiệu quả hơn các nguồn năng lượng tái tạo trong khu vực.
Hội nghị cũng hoan nghênh tiến triển của Sáng kiến tài chính Lưới điện ASEAN (APGF), nhấn mạnh yêu cầu tăng cường chuẩn bị dự án, làm rõ các quy định và nâng cao khả năng huy động vốn để sớm triển khai các dự án kết nối điện ưu tiên.
Về an ninh năng lượng, các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chia sẻ thông tin kịp thời, theo dõi diễn biến thị trường, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường phối hợp ứng phó với những nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí. Hội nghị ghi nhận tiến độ hoàn tất thủ tục phê chuẩn Hiệp định khung ASEAN về an ninh dầu khí (APSA), khuyến khích các nước thành viên còn lại sớm hoàn thành thủ tục trong nước để Hiệp định có hiệu lực.
Hội nghị hoan nghênh việc công bố Báo cáo triển vọng năng lượng ASEAN lần thứ 9 và các kết quả hợp tác về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và công nghệ giảm phát thải. ASEAN tiếp tục phấn đấu đến năm 2030 giảm 40% cường độ năng lượng so với năm 2005, đạt tỷ trọng năng lượng tái tạo 30% trong tổng cung năng lượng sơ cấp và 45% trong tổng công suất nguồn điện lắp đặt. Hợp tác với các đối tác và tổ chức quốc tế tiếp tục được thúc đẩy nhằm hỗ trợ thực hiện các ưu tiên này.
Phát biểu tại hội nghị, trong bối cảnh an ninh năng lượng tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó với gián đoạn nguồn cung và thúc đẩy kết nối năng lượng khu vực. Việt Nam thông báo đã hoàn tất nộp lưu chiểu văn kiện phê chuẩn Hiệp định khung ASEAN về an ninh dầu mỏ (APSA) (Việt Nam nằm trong 4 nước đã hoàn thành thủ tục phê duyệt sớm nhất), mong muốn tiếp tục phối hợp chuẩn bị triển khai Hiệp định và ủng hộ thúc đẩy các bước tiếp theo đối với bản ghi nhớ nâng cấp về Lưới điện ASEAN, phù hợp với các thủ tục và quy định liên quan.
Các Bộ trưởng đã giao Hội nghị Quan chức cấp cao về năng lượng ASEAN (SOME), các cơ quan chuyên ngành, Trung tâm Năng lượng ASEAN, Ban Thư ký ASEAN tiếp tục thúc đẩy triển khai APAEC 2026 - 2030 và các kết quả của AMEM 44, ưu tiên các dự án kết nối điện, tăng cường năng lực ứng phó với rủi ro an ninh năng lượng và huy động nguồn lực cho những chương trình hợp tác cụ thể.
Hội nghị thành công tốt đẹp với việc thông qua 7 văn kiện, các khuyến nghị của SOME trình hội nghị và Thông tin báo chí về kết quả chính của hội nghị, tạo đà cho các hội nghị tham vấn giữa Bộ trưởng Năng lượng ASEAN và các đối tác diễn ra vào ngày 7 và 8/10/2026.