Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính cho phát triển trong giai đoạn mới.
Thời gian qua, nhiều chủ trương của Đảng đã được thể chế hóa thông qua Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Công nghệ cao, Luật Chuyển đổi số, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Chuyển giao công nghệ cùng nhiều văn bản hướng dẫn thi hành. Qua đó, từng bước hình thành hành lang pháp lý cho nghiên cứu khoa học, phát triển và thử nghiệm công nghệ, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển đổi số và huy động nguồn lực xã hội.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính cho phát triển trong giai đoạn mới
Theo ông Nguyễn Mai Dương, với thông điệp “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Ngày hội Đổi mới sáng tạo năm 2026 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động; từ ý tưởng sang sản phẩm; từ nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa; từ mô hình đơn lẻ sang những kết quả có thể nhân rộng. Đầu tư cho đổi mới sáng tạo phải được đo bằng hiệu quả và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ông Nguyễn Mai Dương cho biết, trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, cần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, đặc biệt là công nghệ chiến lược. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy việc khai thác, thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ để đưa kết quả nghiên cứu và công nghệ trở thành tài sản, sản phẩm và giá trị thị trường.
Diễn đàn tập trung trao đổi về năng lực trí tuệ nhân tạo quốc gia, làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược và khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ. Mục tiêu là đưa kết quả nghiên cứu và công nghệ trở thành tài sản, sản phẩm và giá trị thương mại; đồng thời hình thành một chuỗi từ lựa chọn đúng công nghệ, làm chủ công nghệ, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ đến đưa công nghệ vào sản xuất, thị trường và mở rộng ứng dụng.
Tại diễn đàn, đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia đã giới thiệu Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0, được ban hành theo Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026. Khung kiến trúc được định hướng là bản thiết kế tổng thể, nhằm khắc phục tình trạng đầu tư công nghệ phân tán, dữ liệu thiếu liên thông và phương thức quản lý còn phụ thuộc nhiều vào báo cáo thủ công.
Mô hình gồm 4 lớp: kênh tương tác và đo lường hiệu quả; ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung; dữ liệu và nền tảng lõi; hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung, cùng 4 thành phần xuyên suốt. Cấu trúc này hướng tới kết nối đồng bộ các hệ thống thông tin, bảo đảm khả năng chia sẻ và khai thác dữ liệu trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Điểm đáng chú ý là chuyển từ tư duy đầu tư riêng lẻ sang ưu tiên kế thừa, tích hợp và sử dụng chung các nền tảng hiện có. Cách tiếp cận này giúp hạn chế đầu tư trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng số.
Đặc biệt, nguyên tắc lấy dữ liệu làm trung tâm và ưu tiên ứng dụng AI ngay từ khâu thiết kế được xác định là định hướng quan trọng. Dữ liệu không chỉ phục vụ lưu trữ, tổng hợp báo cáo mà còn trở thành nguồn lực cho phân tích, dự báo và hỗ trợ điều hành. Đồng thời, việc chuyển từ quản lý hồ sơ sang giám sát tuân thủ dựa trên dữ liệu thực tế trong toàn bộ vòng đời đầu tư sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.