Ngày 9/10, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động diễn ra từ ngày 8 - 10/10 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (VEC), Hà Nội, với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia".
Từ năm 2022, ngày 10/10 hàng năm được chọn là Ngày Chuyển đổi số quốc gia theo Quyết định số 505/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy triển khai các nhiệm vụ và huy động sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, thời gian qua, nền tảng chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được củng cố; hành lang pháp lý, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước được hoàn thiện.
Đến tháng 9/2026, mạng 5G đã phủ sóng 91,99% dân số, cáp quang đã đến 100% xã, phường. Kinh tế số tiếp tục tăng trưởng, đóng góp vào GDP. Cả nước hiện có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số, doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương Nền tảng ứng dụng chuyển đổi số cấp xã tại lễ chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)
Tuy nhiên, nhìn vào thực tiễn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết vẫn còn 5 thách thức lớn ở chuyển đổi số.
Thứ nhất là dữ liệu. Dù nhiều quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu đã được ban hành và đạt được những kết quả nhất định, tiến độ triển khai tại một số lĩnh vực, Bộ, ngành vẫn còn chậm.
Thứ hai là nền tảng số. Việc phát triển các nền tảng chưa đồng đều, tiến độ còn chậm và đôi khi vẫn theo hướng riêng của từng Bộ, ngành, chưa bảo đảm tính liên thông và dùng chung.
Thứ ba là hạ tầng, bao gồm hạ tầng viễn thông, hạ tầng tính toán hiệu năng cao phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và việc khắc phục các vùng lõm sóng.
Thứ tư là khả năng ứng dụng công nghệ tại doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp mong muốn đưa AI vào hoạt động nhưng việc triển khai chưa nhanh như kỳ vọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thách thức thứ năm, cũng là vấn đề quan trọng nhất theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, là nguồn nhân lực. Nhân lực phụ trách chuyển đổi số tại các Bộ, ngành, địa phương, nhất là cấp xã, còn thiếu; đội ngũ có chuyên môn sâu cần được đào tạo, bồi dưỡng bài bản để đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới.
Từ những thách thức trên, Bộ trưởng cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến hiệu quả sử dụng nguồn lực khi giải ngân trong lĩnh vực chuyển đổi số hiện còn chậm, thuộc nhóm chậm nhất trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Vì vậy, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện. Trước hết là hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực và đổi mới phương thức quản lý. Mỗi chương trình cần được cụ thể hóa thành nhiệm vụ với sản phẩm, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng. Hiệu quả phải được đánh giá bằng dữ liệu hoạt động thực tế, mức độ sử dụng, tỷ lệ chia sẻ dữ liệu, thời gian và chi phí.
Bên cạnh đó, phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu dùng chung trên cơ sở Khung kiến trúc quốc gia số; ưu tiên kế thừa, tích hợp, hạn chế đầu tư mới khi chưa thực sự cần thiết. Hạ tầng băng rộng, 5G, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu cần được phát triển theo hướng xanh, an toàn; dữ liệu phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, được cập nhật và chia sẻ theo phân quyền. Việc ứng dụng AI cần xuất phát từ bài toán thực tiễn, dựa trên dữ liệu chất lượng và có khả năng đo lường kết quả.
Nhiệm vụ thứ ba là xây dựng Chính phủ số lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Số hóa phải gắn với tái cấu trúc quy trình, liên thông giữa các cơ quan và tái sử dụng thông tin Nhà nước đã có, hướng tới nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ cần cung cấp thông tin một lần. Dịch vụ công cần được cung cấp trực tuyến toàn trình, thuận tiện, không phụ thuộc địa bàn; hoạt động chỉ đạo, điều hành tăng cường sử dụng dữ liệu thời gian thực.
Thứ tư, phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới, đưa chuyển đổi số vào mọi ngành, lĩnh vực, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Đồng thời, phát triển doanh nghiệp, sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam, làm chủ các công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật.
Cuối cùng là phát triển xã hội số bao trùm, nhân lực số chất lượng cao và củng cố niềm tin số. Chuyển đổi số cần đến được cơ sở, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, miền; phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã, đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người dùng.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành cùng các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân trong tổ chức thực hiện, hướng tới quốc gia số hiện đại, kinh tế số năng động, xã hội số an toàn, nhân văn.
Tại buổi lễ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức khai trương Ứng dụng hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã. Ứng dụng chuyển đổi số cấp xã do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng nhằm thực hiện Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương. Nền tảng này giúp số hóa và chuẩn hóa thông tin từ danh mục gần 1.600 sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số của hàng trăm đơn vị cung cấp, được phân loại rõ theo 3 trụ cột: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện, Triển lãm Chuyển đổi số và Đô thị thông minh giới thiệu các sản phẩm, nền tảng và giải pháp công nghệ, đồng thời tạo cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng công nghệ.
Cùng với hoạt động triển lãm, Diễn đàn cấp cao chuyển đổi số quốc gia sẽ tập trung trao đổi về các vấn đề trọng tâm như Chính phủ số và dịch vụ công thế hệ mới, ứng dụng AI trong quản trị, dữ liệu an toàn, tin cậy, kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực số quốc gia.
Các diễn đàn chuyên đề bên lề đề cập đến tương lai quốc gia số, ứng dụng công nghệ số và AI trong kinh tế sáng tạo, phát triển đô thị thông minh thế hệ mới. Nội dung thảo luận tập trung vào khai thác dữ liệu và tài nguyên số, phát triển hệ sinh thái sáng tạo, ứng dụng AI trong quản trị đô thị, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và cộng đồng công nghệ.